http://logiba.com/
Yükleniyor...

Sokak Aydınlatması

İnsanoğlunun refah düzeyi arttıkça enerjiye olan talebi de gittikçe artmıştır. Endüstriyel ve teknoloji kalanda ki gelişmeler elektrik enerjisinin kullanım oranını en üst seviyeye..
21 Şubat 2018 Çarşamba
Teknoloji
Sokak Aydınlatması

İnsanoğlunun refah düzeyi arttıkça enerjiye olan talebi de gittikçe artmıştır. Endüstriyel ve teknoloji kalanda ki gelişmeler elektrik enerjisinin kullanım oranını en üst seviyeye yükseltmiş adeta bağımlı hale getirmiştir.
Ülkemizde kullanılan 
elektrik enerjisinin %52’ sinin yurtdışından ithal ettiğimiz bu yıllarda, enerji kumpası ceplerimizi kıskaca almış durumdadır. Her geçen gün yeni yasa ve ilave tedbirlerle tüketici olarak; tasarruf ve verimlilik konusunda farkındalığa davet ediliyoruz.

Sokak Aydınlatmasına Yıllık 650 Milyon TL
Türkiye’ de yaklaşık 17 milyon sokak lambası olduğunu Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız bir ropörtajında dile getirerek, bu alanda kullanılan elektrik enerjisine dikkati çekmişti. Bu sayı tüketilen toplam elektrik enerjisinde %2,5 luk bir paya sahip olup yıllık 650 milyon TL gibi bir miktar yapmaktadır. Bakan konuşmasının devamında bu sokak lambalarının LED armatürlerle değiştirilmesi yönünde bir proje yürütüldüğünden bahsederek, projenin hayata geçirilmesi ile %75’ e varan bir tasarruf elde edileceğini vurgulamaktadır.
Ledler kullandığımız standart 
akkor telli lambalara göre watt başına daha çok ışık akısı üretirler. Bildiğimiz üzere standart ampuller kullandığı enerjinin büyük çoğunluğunu ısıl etki olarak geri verirler. Ancak ledlerde ısıl etki büyük oranda azaltıldığı için aralarında büyük farklar vardır. Yüksek çalışma süreleriyle oldukça öne çıkmaktadırlar.
Şuan üretilen Powerled teknolojisi ile laboratuar ortamında 3W bir led ile 231 lm/w mertebelerinde ışık üretilebilmektedir. Şuan genellikle sokak aydınlatmasında kullanılan lambaları sıralamak gerekirse:

Alçak basınçlı sodyum buharlı lambalar
Yüksek basınçlı cıva buharlı lambalar
Metal Halide (metal buharlı) lambalar

Lamba Gücü(W) Etkinlik Faktörü(lm/w) Yaydığı Işık Akısı(lm)
Led 75 130 9750
Alçak Basınçlı Sodyum Buharlı Lamba 140 150 26000
Yüksek Basınçlı Cıva Buharlı Lamba 120 80 10000

Kullanılan bu lambalar kurşun ve cıva gibi insan sağlığını etkileyen metaller içerdiğinden çevreye ve insana zararları vardır. Ledlerde bu etkiler görülmez, radyasyon gibi faktörleri içermezler. Kullanımda olan bu armatürler loş ve sarı,turuncu ışık yayarlar. Ledlerin beyaz renkli olarak kullanılması bazı avantajlara sahip olmamızı sağlar.
Özellikle yol aydınlatmasında kullanılacak ledlerin araç kullanan sürücülerin ve araçlara karşı dikkatli olması gerek yayalara görüş netliği sağlar. Loşluktan uzak aydınlatma sağlayan led teknolojisi sürücülerin yol çevresindeki hareketleri daha belirgin şekilde fark edebilmesini sağlar. Bu da sürücülerin araca ve yola hakimiyetini daha da arttırabilir.
İnsanoğlunun yaşadığı alanların başında gelen sokaklar daha kaliteli bir aydınlatma sayesinde atmosferi ve yeryüzünü net bir şekilde görebilmesinin önünü daha da açar.
Led teknolojinin bize kazandırdıklarından bahsetmenin yanı sıra kullanılacak armatürlerin bazı özelliklerinden de bahsetmek gerekir.  Led teknolojisi diğer aydınlatma ürünlerine göre belirgin en önemli özelliği armatürün fiili çalışma süresidir. Led armatürün fiili çalışma süresini etkileyen en büyük etken ısıl özelliğidir.

Jonsiyon Sıcaklığı: Ledlerde jonksiyon kısmı ışığın üretildiği bölümdür. Bu bölüm ışık kaynağı olan ledin ömrünü belirleyen kısımdır.
Armatürün Tasarımı: Aslında jonksiyon sıcaklığının üzerinde de bir etkiye sahip olan bu kısım başlı başına sistemin ömrünü belirleyen kısımdır. Çünkü tasarım ısıl etkiyi ne kadar iyi taşıyabilirse jonksiyonun sıcaklıktan etkilenmesi de o kadar az olacaktır.
Çalışma sıcaklığı: Genel olarak armatürün çalışacağı ortamın sıcaklığıdır.
Led teknolojisi bilindiği gibi sürücü devreler tarafından kontrol edilir. Bu sürücü devreler özellikle şebekeye üzerinde oluşacak harmoniklerin azaltılması için önemli bir etkiye sahiptir. Çünkü ledlerin akım gerilim karekteristiği lineer değildir. Ve harmonikler meydana getirir. Lineer olmayan bu yüklerin doğrusal olarak akım çekebilmeleri için aktif güç faktörü  devreleri (PFC) kullanılmalıdır. PFC’ lerin en önemli özelliği şebekeden omik yük olarak akım çekmeleri ve ana sürücü devresini şebekeden tamamen izole etmesidir.
Diğer bir önemli faktör ise kullanılacak güç kaynağıdır. Çünkü güç kaynağının sabit akım vermesi gerekir. Bunun dışında dirençle akımı sınırlamak ledin çalışma ömrünü etkileyecektir. Güç kaynağının sabit akım vermesi önemlidir.
LED teknolojisinin bize sunduğu avantajların yanında kurulacak sistemin maliyetinden de bahsetmek gerekir. Sistemde kullanılan sürücü devreleri, güç kaynakları, filtreleme devreleri gibi geleneksel sistemlere göre maliyetin yüksek olmasına neden olmaktadır.
Geleneksel sistem 2010 yılı için toplamda 13.085.651 TL tutarında enerji kullanmaktadır. Eğer bu armatürlerin yerine led teknolojisi kullanılacak olursa yıl boyunca 3.257.410 TL enerji harcanacaktır. Bu değişim %75 gibi muazzam enerji tassarrufuna etki edecektir.
Led armatürlerin kullanılmasında ise toplamda 13.185.540 TL gibi yaklaşık 4,5 katı bir kurulum maliyetine sebep olmaktadır. Ancak geleneksel sistemin yıllık bakım maliyetleri(SEDAŞ verilerine göre)- 5292 adet lamba 2215 balast değişimi ve işçilik masrafları-  3.978.180 TL’ ye mal olmaktadır. Kullanımda olan led armatürlerinin 3 yıldır herhangi bir bakım yapılmaksızın kullanılması, bu ek masraflarından önüne geçerek gerek sağlanan enerji tasarrufu gerekse bakım maliyetlerinin çok az olması ilk kurulum maliyetinin yüksek olmasına karşın kendini fazlasıyla amorti edebileceğini kanıtlamaktadır.
Türkiyede sokak aydınlatmasının %2,5 gibi bir enerji payına sahip olması düşünülürse bu yaklaşık 600 MWh gibi bir tasarrufa denk geldiği görülebilir. Buda yaklaşık 3 Keban Barajı demektir.

KAYNAK
1.Cumali ÖzelÜ
2.E.Mustafa YEĞİN, M.Zeki BİLGİN, Kocaeli Bölgesi Sokak Aydınlatmalarında Led Armatür Kullanımının Enerji Verimliliği Ve Maliyetine Etkisi, Kocaeli Üniversitesi-Elektrik Mühendisliği Bölümü
3.Wikipedia
4.http://www.ledlight-solar.com 
5.Canan PERDAHÇIVerimli Aydınlatma Yöntemleri, Kocaeli Üniversitesi, Elektrik Mühendsliği Bölümü

                                                                                                                              Derleyen : Suat ASLAN